Dit is een voorbeeld van hoe een maandverhaal kan worden gepubliceerd. Feiten met een bronvermelding komen uit het Gedenkboek 75 jaar Z.Z. of de huidige website; gemarkeerde passages moeten nog worden aangevuld of gecontroleerd.
Op 28 juni 1928 werd in Kropswolde de Zeilvereniging "Zuidlaardermeer" opgericht. Een terugblik op de eerste jaren: tjotters in de geulen, limonade in kogelflesjes en een contributie van twee gulden vijftig.
Wie aan het eind van de jaren twintig wilde zeilen op het Zuidlaardermeer, keek uit over een ander meer dan het meer van nu. Volgens het Gedenkboek was het wateroppervlak rond 1900 veel groter, ontbraken de karakteristieke rietkragen en liepen de landerijen glooiend het water in. De boerderijen langs de oever werden vooral over het water bevoorraad; begaanbare wegen waren er nauwelijks.
Geulen, tjotters en kano’s
In het begin van de jaren twintig werd het polderbeheer gemoderniseerd en verrezen er windmolens rond het meer, onder meer in Kropswolde. Er werden geulen gegraven en door de stroming ontstonden er nog meer. In die geulen lagen de eerste bootjes: vooral tjotters en kano’s. De geul bij de molen van Bats trok de meeste boten.
Halverwege de jaren twintig begonnen de booteigenaren voorzichtig met onderlinge wedstrijden en gezamenlijke toertochten, vaak naar het Foxholstermeer. Uit die losse initiatieven groeide de behoefte aan een echte vereniging.
Te verifiëren. Een krantenbericht dat op de huidige website als “1927” is opgeslagen, spreekt al van de tweede jaarlijkse zeilwedstrijd van “de Zeilvereeniging”. Dat past bij het beeld van wedstrijden vóór de officiële oprichting, maar de krant en de precieze datum moeten nog worden achterhaald. Ook de spelling verschilt: de krant noemt de molen van “Bals”, het Gedenkboek spreekt van Jan Bats.
28 juni 1928
De officiële oprichting volgde op 28 juni 1928, in de opkamer van het molenhuis van Jan Bats. Dat molenhuis was meteen ook het eerste clubhuis. Het assortiment was, zo schrijft het Gedenkboek, “uiteraard beperkt”: het meest verkochte product was limonade in een kogelflesje.
Het oprichtingsbestuur bestond uit T. Koetse, J. Bodewes en H. van Zomeren. Van Zomeren zou de vereniging ongeveer veertig jaar als penningmeester dienen, een prestatie waarvoor hij een Koninklijke Onderscheiding kreeg.
De eerste jaren in feiten
- 28 juni 1928 — oprichting in het molenhuis van Jan Bats in Kropswolde.
- ƒ 2,50 — de contributie per jaar volgens het eerste huishoudelijk reglement.
- De eerste officiële wedstrijd werd gevaren op en naar het Foxholstermeer, met rondjes om het eiland. De prijsuitreiking was in café “De Koele”.
- Geen klasseboten — door de grote verscheidenheid aan boten werd met een voorgiftesysteem gezeild.
Bron: Gedenkboek 75 jaar Z.Z. (samengesteld door Henk Bruins, 2003).
Zeilen met voorgift
Omdat iedereen in een ander type boot voer, kreeg elke boot een eigen handicap. Dat zorgde, aldus medeoprichter Bodewes, nogal eens voor verrassingen. Nieuwkomers kenden de zeilregels vaak nog niet en averij was niet altijd te voorkomen.
“Al doende leert men” was toen nog de gedragsregel.
J. Bodewes, medeoprichter, in zijn terugblik bij het 50-jarig bestaan (opgenomen in het Gedenkboek)
De krantenknipsels uit die jaren laten zien hoe gevarieerd de wedstrijden waren: kanowedstrijden, “zeilen met kano’s” en een aparte klasse voor “groote booten”, soms in groepen die op verschillende tijdstippen vertrokken zodat de handicap al in de start was verwerkt.
Op weg naar een eigen haven
De vereniging groeide snel. Aan een gezamenlijk gegraven sloot verrezen de eerste botenhuizen, en landbouwer Harm van der Schuur liet in 1932 een paviljoen bouwen aan het meer: Klein Scheveningen. Het werd de nieuwe thuishaven van ZZ. Hoe de opening bijna mislukte door een dichtgedaan hek, leest u in het volgende verhaal.
Nog gezocht voor dit verhaal
Een foto van het molenhuis van Bats of van de eerste boten in de geul. Wie weet meer over de “zeilers van het eerste uur”? Aanvullingen kunnen via Deel je verhaal.
Lees ook
Meer verhalen
1932–1955
Ontstaan en thuishavens
Een hek in de sloot: van Klein Scheveningen naar De Leine
Ruim twintig jaar was paviljoen Klein Scheveningen de thuishaven van ZZ. Het begon met een hek dat in de sloot belandde en eindigde met een besluit dat met één stem verschil werd genomen.
Lees het verhaal
1928–nu
Boten en techniek
De ZM-jol: een eigen boot voor een eigen meer
Van tjotters en kano's via de BM en de zelfgebouwde ZM-jol naar Optimisten, Splashes en 2.4mR's. Honderd jaar bootontwikkeling op één meer, en waarom de Zuidlaardermeerjol nooit een officiële klasse werd.
Lees het verhaal
1953
Wedstrijden
De nachtwedstrijd van 1953
Een zomerse zaterdag, een onweersbui in de verte en een vereniging die besluit toch te gaan zeilen. Henk Fledderman legde vast hoe de jaarlijkse nachtwedstrijd van 1953 bijna slecht afliep.
Lees het verhaal